مهدى مهريزى وهادى ربانى

73

شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى )

دويست ليره به فقرا و طلّاب آن جا مىبايست برساند . و اگر اين مقدار ولو به قرض كردن ممكنش نمىشد ، به كربلا نمىرفت . هفت صد نفر از فقرا و ناتوانان و طلّاب را هميشه نان مىداد و يك دكّان نانوايى منحصر بود براى نان فقرا . و گاهى كه سه چهار ماه پولش تأخير مىشد و نانوا نان را قطع مىكرد ، بارها مىفرمود : هر وقت اين بيچاره‌ها را كه نانشان قطع شده مىبينم خجالت مىكشم . و به هر نحوى بود از جايى قرض مىكرد و نان را دوباره برقرار مىساخت . هميشه درب منزل ، باز و بيرونى او ، پر از ارباب حاجت بود و او فقرا و اهل خانهء خود را از حيث زندگانى به يك چشم نظر مىكرد . و خلاصه در صفات كماليه و اخلاق پسنديده ، در خلوص و عبادات ، در حلم و بردبارى ، در قوّت قلب ، در غيرت و حميّت و مبارزه با ظلم و ظالم ، سرآمد دوران خود بود . با اين كه از بزرگ‌ترين مراجع تقليد بود بسيار متواضع بود و بخصوص با اهل علم ، از هر طلبه‌اى در سلام پيشى مىگرفت و در مجلس براى ورود آنها به پا مىايستاد ، اهل علم و روحانيون را بسيار تجليل مىكرد رحمة اللَّه و رضوانه عليه . آثار خيريه مرحوم آقاى آخوند سه مدرسه در نجف براى طلّاب ساخت كه هر سه آنها به نام وى مشهور شدند . نخستين اين مدارس كه بزرگ‌ترين آنهاست ، مدرسهء بزرگ آخوند است كه در محلّهء حويش نجف در منتهى اليه درب قبلهء صحن مطهّر علوى ، واقع و تاريخ اتمام آن 1321 ق است . و براى مادّهء تاريخ آن گفته شده : مدرسة الكاظم قد ارخوا * اساسها على التقى و الرشاد دومين اين مدارس ، مدرسهء وسطى است كه با توجّه به مدرسه‌هاى بزرگ و كوچك ، آن را به اين نام ناميده‌اند . اين مدرسه ، نزديك بازار بزرگ نجف و تاريخ اتمام آن 1326 است .